Algemene wet bestuursrecht (Awb)

Terug naar Algemene wet bestuursrecht (Awb).

Intro

De Algemene wet bestuursrecht bepaalt hoe bestuursorganen en ambtenaren (waaronder ook rechters) zich moeten gedragen ten opzichte van burgers en ook onderling. Ze bevat definities van belangrijke begrippen, beginselen, procedures, verplichtingen en bevoegdheden. In bijzondere bestuursrechtelijke wetten, zoals de Wet milieubeheer, de Natuurbeschermingswet of de Woningwet, wordt van deze algemene regels gebruik gemaakt.

Het bestuursrecht toonde tot 1994 een ernstig gebrek aan eenheid en systematiek. De basisregels van het burgerlijk recht en het strafrecht waren namelijk wel neergelegd in algemene wetboeken, maar het bestuursrecht was verspreid over een groot aantal rechtsbronnen (zoals wetten en rechtspraak). Dit maakte het zeer onoverzichtelijk. De Algemene wet bestuursrecht (Awb) heeft aan dit probleem een einde gemaakt.

Omdat de opzet van de wet erg omvangrijk is, is ervoor gekozen deze in meerdere delen tot stand te brengen. De Awb verandert dus nog steeds. Zie de meest recente tekst van de Awb op de site van de overheid.

In de Awb staan regels over onder andere besluitvorming, handhaving, bezwaar en beroep. Zo wordt bij het voorbereiden van besluiten een procedure doorlopen met een aantal vaste stappen. Vaak kunt u zienswijzen indienen naar aanleiding van een ontwerp-besluit, of een bezwaarschrift indienen tegen het definitieve besluit. Hoe dat moet staat in het besluit zelf. Door middel van een zienswijze of een bezwaarschrift vraagt u het bestuursorgaan om haar besluit opnieuw in overweging te nemen. Als u niet tevreden bent over de beslissing op uw zienswijze of bezwaarschrift, kunt u beroep instellen. Door een beroepschrift in te dienen vraagt u de rechter om te toetsen of het bestuursorgaan in redelijkheid tot het besluit heeft kunnen komen. U stelt beroep in bij de rechter (sector bestuursrecht van de rechtbank of de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State). In de reactie op uw zienswijze of de beslissing op het bezwaarschrift staat bij wie u beroep kunt instellen en hoe u dat moet doen.

De twee verschillende voorbereidingsprocedures voor besluiten uit het verleden zijn sinds 1 juli 2005 vervangen door een uniforme voorbereidingsprocedure voor besluiten (afd. 3.4 Awb), zoals een omvangrijke omgevingsvergunning of een bestemmingsplan. Bovendien is toen de zogenaamde 'actio popularis' in het milieu- en ruimtelijke ordeningsrecht afgeschaft. Dat betekent dat iedereen nog wel zienswijzen kan indienen, maar dat alleen 'belanghebbenden' in beroep kunnen gaan tegen bijvoorbeeld een omgevingsvergunning.

Belangrijke definities die in de Awb worden uitgelegd, zijn:

• Wanneer bent u belanghebbende?
• Wat is een besluit?
• Wat is een beschikking?
• Wat is een fictieve weigering?
• Wat is een voorlopige voorziening?
• Wanneer is handhaving mogelijk?