Bestemmingsplan in nieuwe Wro

Terug naar Bestemmingsplan in nieuwe Wro.

Intro

Het belang van het bestemmingsplan

Het bestemmingsplan is een belangrijk ruimtelijk plan, dat door de gemeenteraad wordt vastgesteld. Dit plan legt vast hoe de ruimte binnen de gemeente gebruikt mag worden en wat de bouwmogelijkheden zijn.

Het plan is juridisch bindend voor iedereen. De gemeente beslist met behulp van een bestemmingsplan wat wel of niet is toegestaan op het gemeentelijk grondgebied. Het bouwen van een woning op een terrein met een andere bestemming, zoals 'Recreatie', is niet toegestaan.

Een gemeente mag een omgevingsvergunning afgeven die in strijd is met het bestemmingsplan, bijvoorbeeld voor een gebouw terwijl het terrein de bestemming Natuurgebied heeft. Maar dat mag alleen als aan strenge voorwaarden is voldaan. De omgevingsvergunning moet bijvoorbeeld gebaseerd zijn op een goede ruimtelijke onderbouwing. De precieze voorwaarden zijn te vinden in de Wabo op www.wetten.nl.  

Een gemeente is verplicht om een bestemmingsplan te maken voor haar hele grondgebied. Een bestemmingsplan moet na 10 jaar verplicht worden herzien. 

Wat is de inhoud van een bestemmingsplan?

Een bestemmingsplan bevat over het algemeen de volgende onderdelen:

• Eén of meer plankaarten, waarop de verschillende bestemmingen in het gebied staan weergegeven door middel van kleuren, arceringen en aanduidingen;
• Planvoorschriften, waaronder bouw-, aanleg- en gebruiksvoorschriften. Daarin staat wat mag en niet mag in het gebied;
• Doeleindenomschrijving van bestemmingen;
• Wijzigings-, uitwerkings-, en ontheffingsbevoegdheden voor burgemeester en wethouders;
• Een beschrijving in hoofdlijnen, die vermeldt op welke manier doelen uit het plan worden nagestreefd en die bedoeld is als toelichting op de planvoorschriften;
• De uitkomsten van onderzoeken naar bijvoorbeeld het effect op de waterhuishouding of naar de bodemkwaliteit van het gebied. Deze rapporten worden vaak als bijlage bij het plan gevoegd;
• De uitkomsten van overleg en inspraak;

• Informatie over de uitvoerbaarheid en de realisatie van het plan;
• Een leesbare samenvatting;
• Een toelichting op het plan, die er juridisch geen onderdeel van uitmaakt.
  

De plankaarten en planvoorschriften zijn juridisch bindend, de toelichting niet. 'Bindend' betekent dat u zich er rechten aan kunt ontlenen, bijvoorbeeld bij de rechter. In de toelichting motiveert de gemeente de gemaakte keuzes. Om plankaarten en planvoorschriften te kunnen begrijpen is het verstandig eerst de toelichting te lezen.

Voorschriften

In de planvoorschriften hoe het plangebied mag worden bebouwd en gebruikt. De voorschriften zijn juridisch bindend. Deze voorschriften worden verdeeld in voorschriften per bestemming en overige voorschriften, die gelden voor het gehele plan.

De voorschriften kunnen ook onderverdeeld worden in bouwvoorschriften (hierin worden onder meer het bouwvlak, het bouwpercentage en de maximale bouwhoogte geregeld) en de gebruiksvoorschriften (waarin wordt geregeld hoe de grond en het gebouwde mag worden gebruikt.

In de voorschriften wordt geregeld of voor bepaalde werken een aanlegvergunning nodig is en of ontheffing van de planvoorschriften verkregen kan worden. En zo ja in welke mate dit kan. Tevens kan worden aangegeven welke categorieën bedrijven zijn toegestaan. Verder kan de gemeenteraad een wijzigings- of uitwerkingsbevoegdheid opnemen voor burgemeester en wethouders.

Digitalisering

Sinds 1 januari 2010 moeten alle nieuwe ruimtelijke plannen, en dus ook bestemmingsplannen digitaal beschikbaar worden gesteld. De Regeling standaarden ruimtelijke ordening 2008 bevat standaardregels voor de inhoud en vormgeving van nieuwe bestemmingsplannen en andere ruimtelijke plannen.

Invloed van rijk of provincie

De minister van VROM en de provincie (Gedeputeerde Staten) kunnen de gemeente een aanwijzing geven om een bestemmingsplan vast te stellen of op een bepaalde manier te herzien. De minister en GS kunnen ook ingrijpen via een inpassingsplan. Zij mogen echter alleen van deze bevoegdheden gebruik maken als er sprake is van provinciale of landelijke belangen, die zwaarder wegen dan de gemeentelijke belangen.

Doorwerking van beleid

Gemeentebesturen moeten bij het opstellen van een bestemmingsplan onder andere rekening houden met hun eigen structuurvisie, provinciale en rijksstructuurvisies,verordeningen van provincie en rijk, en met andere beleidsdocumenten, zoals het gemeentelijke landschapsbeleidsplan. Van structuurvisies en beleidsstukken mag de gemeente gemotiveerd afwijken, maar van verordeningen niet.

Procedure

De planprocedure is vaak een omvangrijke en tijdrovende procedure met veel inspraakmomenten. De gemeente vraagt aan allerlei instanties advies over het plan, bijvoorbeeld aan het Waterschap of de provincie.

Verschillende gemeenten geven daarnaast hun inwoners de gelegenheid om te reageren op een of meer voor-ontwerpen. Dat is niet wettelijk verplicht, maar wel verstandig, omdat dat tot meer draagvlak leidt van het plan. Het komt steeds vaker voor dat belanghebbenden door middel van participatie in de voorfase mee mogen praten, als de plannen nog niet vast liggen. 

Na deze voorfase volgt de wettelijk voorgeschreven uniforme openbare voorbereidingsprocedure. Daarin is geregeld dat iedereen zienswijzen tegen het ontwerp bestemmingsplan kan indienen. Nadat de gemeenteraad het bestemmingsplan heeft vastgesteld kunnen alleen belanghebbenden nog beroep instellen.

Deze regeling staat opgenomen in de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Aanvullende procedureregels staan vermeld in de Wet ruimtelijke ordening (Wro).

Flexibiliteit

Het komt geregeld voor dat er plannen ontwikkeld worden die niet in het bestemmingsplan passen, maar die de gemeente wel mogelijk wil maken. Om te voorkomen dat elke keer weer de zware bestemmingsplanprocedure moet worden gevolgd, zijn er methoden ontwikkeld om flexibiliteit in te bouwen. Zo wordt er in een bestemmingsplan vaak een bevoegdheid voor burgemeester en wethouders opgenomen om een bestemming te wijzigen of uit te werken. Ook kan de gemeente afwijken van een plan door middel van een omgevingsvergunning voor het handelen in strijd met een bestemmingsplan. Zie ook Flexibele bestemmingsplannen.

Lees meer:

• inspraak bij bestemmingsplanprocedure;
• [InterneFAQ:Wat_is_een_voorbereidingsbesluit%3F|Voorbereidingsbesluit en aanhoudingsplicht]]